Wielu właścicieli nieruchomości zastanawia się dziś, czy mając słupy energetyczne, gazociąg lub kabel na działce, mogą po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. skutecznie dochodzić wynagrodzenia za korzystanie z ich nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Rozstrzygnięcie to ma ogromne znaczenie praktyczne, ponieważ dotyczy jednej z najczęstszych sytuacji spotykanych na prywatnych gruntach – wieloletniego korzystania z działki przez firmy energetyczne, gazowe czy telekomunikacyjne bez aktualnej i jednoznacznej podstawy prawnej.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że nie można przyjmować, iż przedsiębiorstwa nabyły przez zasiedzenie prawo do korzystania z cudzej nieruchomości jeszcze przed 3 sierpnia 2008 r., czyli przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu. W praktyce oznacza to, że argument o „dawnym zasiedzeniu”, który przez lata zamykał właścicielom drogę do dochodzenia roszczeń, w wielu przypadkach przestaje być skuteczny. Dla osób posiadających na działce słupy energetyczne, linie prądu, gazociąg czy kabel jest to realna szansa na ponowną ocenę swojej sytuacji prawnej i podjęcie działań zmierzających do uzyskania należnych świadczeń.
Nie oznacza to jednak, że każda sprawa automatycznie prowadzi do wypłaty wynagrodzenia. Zdarza się, że przedsiębiorstwo posiada ważną decyzję administracyjną, zawartą umowę albo inny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. Dlatego kluczowe znaczenie ma indywidualna analiza konkretnej działki – ustalenie, kiedy urządzenia zostały wybudowane, na jakiej podstawie prawnej oraz w jaki sposób przedsiębiorstwo korzysta z gruntu. Dopiero po takiej analizie można rzetelnie ocenić, czy właściciel może dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości albo żądać ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu.
Jeżeli okaże się, że przedsiębiorstwo nie dysponuje skutecznym tytułem prawnym, właściciel działki może wystąpić z roszczeniami finansowymi. Najczęściej chodzi o wynagrodzenie za korzystanie z gruntu, uregulowanie stanu prawnego poprzez ustanowienie służebności przesyłu, a niekiedy także o zapłatę za wcześniejsze lata. Wysokość możliwego świadczenia zależy od rodzaju urządzeń, powierzchni zajętego terenu oraz stopnia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. nie kończy wszystkich sporów, ale wyraźnie wzmacnia pozycję właścicieli nieruchomości. Daje on podstawę do ponownego przyjrzenia się sprawom, w których dotąd twierdzono, że przedsiębiorstwo już dawno nabyło odpowiednie prawa. Dla wielu osób posiadających słupy energetyczne, gazociąg lub kabel na działce może to być pierwszy realny krok do uporządkowania sytuacji prawnej i uzyskania należnych pieniędzy.
Każda sprawa wymaga jednak dokładnego sprawdzenia dokumentów oraz historii nieruchomości. Profesjonalna analiza pozwala ustalić, czy w danym przypadku rzeczywiście można dochodzić wynagrodzenia, jaka może być jego wysokość oraz jaka droga postępowania będzie najkorzystniejsza. Dlatego przed podjęciem działań warto skonsultować swoją sytuację z prawnikiem posiadającym doświadczenie w sprawach dotyczących służebności przesyłu i sporach z przedsiębiorstwami przesyłowymi.
